Meer aandacht voor Psyche Verlofhouder Wapens

[margareth weijers]

Het Systeem van Wapengunningverlening gaat op de schop. Wrange aanleiding is het ernstige schietincident in Winkelcentrum de Ridderhof in Alpen aan den Rijn in 2011, waar de 24-jarige Tristan van der Vlis zes bezoekers en daarna zichzelf doodschoot. 

Heet hangijzer: hoe om te gaan met de psychische gesteldheid van vergunninghouders?

Nog geen vijf procent van de criminele feiten met vuurwapens wordt gepleegd met legale wapens, doceert politiewetenschapper Jaap Timmer, onder meer verbonden aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Het probleem is dan ook relatief klein in vergelijking met het aantal incidenten met illegale wapens. Maar er zit wel een 'heel zure component aan ' zegt Timmer. "Van iemand die een legaal wapen heeft, mag de samenleving verwachten dat 't vuurwapenbezit goed is gewogen en gecontroleerd. Als het dan toch mis gaat, is dat heel zuur en moet je aan de slag om dat te verbeteren. 

 

Zwakke plekken

In Alphen ging het in april 2011 mis. De 24-jarige Tristan beschikte, ondanks een psychiatrisch verleden, over een wapenvergunning. Kort na de schietpartij gaf minister Ivo Opstelten van Veiligheid en Justitie opdracht aan de Onderzoeksraad voor Veiligheid [OVV] om onderzoek te doen naar het Nederlandse systeem van legaal wapenbezit. De OVV trok een aantal harde conclusies en sprak van 'zwakke plekken'in het systeem. Een van die zwakke plekken: 'de inrichting van het stelsel waarborgt niet dat instanties die moeten bepalen of er vrees is voor misbruik, daadwerkelijk kunnen beschikken over de informatie die daartoe nodig is.'

 

Maatregelen

In zijn kamerbrief van 28 maart dit jaar kondigde minister Opstelten een reeks maatregelen aan die de vergunningverlening moeten verbeteren. 'De geringste vrees voor misbruik is al voldoende om iemand het recht te ontzeggen om een vuurwapen te bezitten', schrijft hij. Als het aan de minister ligt, komt de bal te liggen bij de aanvrager: de aanvrager moet bij zijn of haar politiekorps zelf aantonen dat hij verantwoord met een wapen om kan gaan. Nu al moet iemand die een wapenvergunning wil hebben een aanvraagformulier overleggen en daarbij aan veel voorwaarden voldoen, zegt directeur Sander Duisterhof van de Koninklijke Nederlandse Schutters Associatie [KNSA]. "je moet onder meer aantonen dat je minimaal achtien schietbeurten met een verenigingswapen hebt gedaan. Nieuw in de 'omgekeerde bewijslast 'is dat je moet aantonen dat je psychisch in orde bent. Dat is heel lastig."

 

Indicatoren

De ministeries van veiligheid en Justitie en van Volksgezondheid, Welzijn en Sport werken, samen met experts, nog aan een set risicofactoren die potentieel misbruik van legale wapens in kaart brengt. Indicatoren zijn onder meer gedwongen opname in het verleden, [tijdelijke] stressvolle omstandigheden, eerdere geweldpleging of andere extreme gedragsuitingen in het verleden. Hoe dat praktisch moet worden ingevuld, is nog onduidelijk Justitie onderzoekt of het mogelijk is om relevante persoonlijke [medische] gegevens te verkrijgen.

 

Momentopname

Het aantonen van een 'goede psyche' van een verlofvrager is echter een heel moeilijk onderwerp, stelt Duisterhof. "Het blijft een momentopname. Misschien ben je nu helemaal gezond. Maar vanavond kom je thuis, en dan zegt je vrouw: 'ik heb een ander, al een jaar, en het is je broer'. Dan sla je misschien toch door. Het is makkelijk om aan te tonen dat je gek bent, het is veel lastiger om aan te tonen dat je niet gek bent. "

 

Psychologische Test

Helemaal te ondervangen is dat nooit, maar een psychologische test voorafgaand aan de aanvraag van een wapenvergunning zou een stapje in de goede richting kunnen zijn. Maar in de brief aan de Tweede Kamer laat minister Opstelten weten dat 'een volledige psychologische analyse van iedere verlofaanvrager volgens experts niet haalbaar en niet zinvol is'. "Er zou niet echt een goede psychologische test zijn", verteld politiewetenschapper Timmer, die het besluit van Opstelten betreurt. "Dat is bijzonder, want in Duitsland, Belgie en Finland is die test er wel. En de psyche van de Nederlandse sportschutter zal echt niet verschillen met die van een Duitser of Belg. "

 

Medisch Beroepsgeheim

Dat het medisch beroepsgeheid in het geding zou zijn bij een dergelijke test, verwijst Timmer ook naar het rijk der fabelen.  Immers, als je nu 70 jaar bent en je wilt je rijbewijs behouden, moet je ook gekeurd worden. "Voor die keuring ga je naar een andere huisarts dan de jouwe, en die geeft aan het CBR een bericht van wel of geen bezwaar af. Zonder reden. Daar is niks geheims aan, en dat zou je ook voor wapenvergunningen kunnen doen. Je moet wel goed afwegen welke functionaris je met welk testinstrument de verlofaanvragen laat onderzoeken op zijn psychische gesteldheid."

 

Voorgestelde maatregen.

In Nederland zijn ongeveer 40.000 sportschutters actief bij de 778 verenigingen die bij de KNSA zijn aangesloten. Nog eens 30.000 mensen hebben een jachtakte.

In de kamerbrief worden onder meer deze maatregelen voorgesteld:

 

 

 

• . Einde aan dynamische schietsportdisciplines, waarbij de schutter zich verplaatst
• . Jonge en onervaren sportschutters krijgen gefaseerde wapens
• . Actieve deelname aan wedstrijden verplicht
• . Ballotageproces nieuwe leden aangescherpt
• . KNSA ziet beter toe o[ naleving richtlijnen, bestuurders schietverenigingen krijgen verplichte opleiding
• . Meldpunt waar mensen aan de KNSA hun zorgen kunnen uiten over wapenbezit van 'verdachte' leden

Bron: Handhavingskrant Juni 2012 hetCCV

 

 

[Jacques Smeets]

In de jaren '80 was ik werkzaam bij de afd. Bijzondere Wetten bij de gemeentepolitie te Maastricht. In die tijd was de controle op de legale wapens (ook de administratieve rompslomp rondom de verlening van bijzondere machtigingen en jachtakten) ondergebracht bij die afdeling. Wij wisten toen erg veel van iedere legale vuurwapenbezitter, kwamen minstens een paar keer per jaar bij zo iemand thuis (o.a. voor de controle).
Ons controlegebied behelsde de hele gemeente Maastricht. In 1990 vertrok ik bij die afdeling om weer de straatdienst in te gaan.

In 1994 werd er gereoganiseerd en de afdeling Bijzondere Wetten moest een hele regio bestieren. Taken werden anders verdeeld, wetgeving was intussen veranderd, de bureaucratie sloeg toe.

Na 2000 werd de afdeling nog meer uitgehold, controles konden steeds minder worden gedaan.
Het bevreemde mij dan ook dat ik regelmatig via de media vernam dat politiechefs, politici en bestuurders geschokt waren als er weer eens een incident gebeurde waarbij legale vuurwapens waren betrokken. Het was te verwachten dat  er ongelukken moesten gebeuren.
Het heeft niet eens zozeer met het gebrek aan controle van de wapens thuis te maken, maar veel meer met de betrokkenheid over en weer voor elkaars bezigheden. In mijn tijd was er binnen de jacht- en schietsport veel respect voor ons werk als leden van de afdeling Bijzondere Wetten, men zag het eigen belang er ook van in. Het koren werd in  die tijd van het kaf gescheiden, criminelen die zich probeerden aan te sluiten bij schietsportverenigingen, werden aangepakt, simpelweg omdat zij niet gecontroleerd wilden worden en derhalve ook niet bereid waren om aan de strenge regels te voldoen. 
 

Nu zie ik dat er krampachtig door allerlei partijen wordt gezocht naar oplossingen om incidenten zoals in Alphen a/d Rein te voorkomen. Dergelijke incidenten zijn niet te voorkomen, ze maken deel uit van de samenleving van nu en in mijn beleving is het een kwestie van besef dat zo'n moordpartij veel complexer is dan de simpele redenering dat die voorkomen had kunnen worden, wanneer er vaker en beter gecontroleerd zou worden. Het komt veel meer aan op wederzijds vertrouwen en krachtdadig optreden bij niet naleving van de regels (niet waarschuwen, onmiddellijk intrekken en de wapens laten inleveren).

Maar ja, daar heb je wel vodoende capaciteit voor nodig. En als de mensen er zijn, moet er ook sprake zijn van deskundigheid.

 

[margareth weijers]

Wat een onzin die schietverenigingen! als die nu opgedoekt worden ben je in ieder geval van 1 probleem af of zie ik dat verkeerd als burger zijnde?? En agenten geen wapens mee naar huis maar in kluis op het bureau. Ik dacht dat zo'n regeling er al was? 2e probleem opgelost! Ik weet dat het niet zo eenvoudig ligt maar ik zeg ook maar wat. Wat moet een burger met een wapen in deze tijd van anarchie, tenminste zo lijkt het te worden. Misselijk word ik ervan en vooral dat geweld tegen politieambtenaren. Natuurlijk in de ogen van burgers lijkt het 'handhaven'  soms irreëel maar dan nog.......... 

[Jacques Smeets]

Hallo Margareth,

Toen ik te maken had met die schietsportverenigingen, kwam ik erachter dat het meestal zeer serieuze clubs waren, die er alles aan deden om goed leden te werven en graag met ons meewerkten om de zaken op orde te hebben en te houden. Echter, er zat ook kaf tussen het koren (zoals bij alles in de samenleving) en die verziekten het vaak voor de goede verenigingen.

De verenigingen waar uitsluitend met klein kaliber wordt geschoten zijn vaak de serieuzere, omdat men daar toewerkt naar een hoog wedstrijdniveua (EK, WK en Olympische Spelen).

Opdoeken zal derhalve een utopie zijn.

Er is idd een verplichte regeling m.b.t. de opberging van hun dienstwapen. Echter, wanneer iemand kwade bedoelingen heeft, kun je regels inbouwen, zoveel als je wilt, dan gebeuren die dingen toch. Je ziet een ontwikkeling in de samenleving waarin een mensenleven niet altijd meer van belang is, het gaat vaak alleen nog maar om de intenties van de dader, die zich gefrustreerd voelt of kwaad is op alles en iedereeen, of uit het leven wil stappen en dan maar zijn naasten meeneeemt. De lontjes worden steeds korter, het kruitvat nadert met rasse schreden, gezag en autoriteit worden steeds minder geaccepteerd.

Desondanks blijf ik optimistisch, want het aantal mensen waarover ik hierboven spreek, is nog steeds een relatief klein percentage van de bevolking.

Sommige burgers (en dat zijn er tegenwoordig veel hoor) vinden het stoer en sjiek om 'n keer een vuurwapen in hun handen te hebben. Dat is de mens eigen.

[Robert Betsch]

Beste Margareth,

Als enthousiast sportschutter sinds 1999 (en nette belastingbetalende burger), voel ik me aangesproken door jouw reactie. Eerlijk gezegd vind ik het nogal een emotionele reactie. In mijn ogen zou je een discussie nooit op basis van emotionele argumenten moeten voeren, maar op basis van rationele argumenten. Discussie voeren op emotionele gronden leidt uiteindelijk alleen maar tot een stellingen oorlog waar je nooit meer tot een oplossing zult komen voor de problematiek. Veel ernstiger vind ik het betrekken van het geweld tegen overheidsdienaars in deze discussie. Geloof me maar, tussen de mensen die geweld gebruiken tegen overheidspersoneel, zullen zich geen sportschutters bevinden. Iemand met passie voor z'n hobby zal zich realiseren dat geweld tegen wie dan ook meteen zal leiden tot het intrekken van z'n verlof en de inbeslagname van alle spullen die hij of zij nodig heeft tot het beoefenen van z'n sport. De toon is wel gezet in jouw stuk misselijk wordt je van het geweld tegen overheidsdienaren en in jouw beleving zijn dat allemaal burgers die een legaal vuurwapen bezitten. Je schoffeert hiermee meteen 70.000 goed bedoelende Nederlanders. Laten we even de feiten op een rij zetten. Ten eerste lag het probleem er vooral in dat de informatie stromen bij de politie niet op de juiste plek terecht zijn gekomen. Los je dit op beperk je de kans op herhaling al fors. Ten tweede heeft de geschiedenis geleerd dat een gestoord iemand altijd een weg vindt om zijn frustratie te uiten. Hij kan een illegaal wapen vinden (Volkert van der G. weet je nog?), hij kan een auto nemen en het publiek inrijden (Karst T. weet je nog?), hij kan een molotov coktail gebruiken (recentelijk in noord-Limburg), of hij maakt met wat kunstmest en wat diesel een bom zoals Breivik. Sommige zaken zijn nou eenmaal niet te voorkomen, maar we hebben steeds meer moeite om dit te accepteren lijkt het wel. wat betreft de opmerking dat we in een tijd van anarchie leven valt het overigens ook wel mee als je de moeite zou nemen om de statistieken erop na te slaan. Nederland is helemaal niet zoveel onveiliger geworden als pak em beet veertig jaar geleden. De manier hoe media omgaan met gebeurtenissen maakt het wel zo dat iedereen zich veel onveiliger voelt. Als je dan toch het idee hebt dat we in een tijd van anarchie leven, moeten de politie agenten hun dienstwapen wellicht juist wel mee naar huis nemen (mits goed opgeborgen), een diender is immers 24 uur per dag politieman!!! Hierbij wil ik het voorlopig laten. Ik heb volgens mij voldoende duidelijk gemaakt dat jouw emotionele en daardoor nergens op gebaseerde reactie mij danig heeft geïrriteerd en dat ik het onnodig schofferend vind voor 70.000 modelburgers. Overigens mijn complimenten voor de heer Smeets en zijn keurige manier van uiteenzetten. Ik ben het helemaal ermee eens dat de politie terug moet naar het controle werk en uit de bureaustoel moet komen. Minder administratie en meer huis bezoek wat mij betreft!

Groeten,

Robert Betsch

   

[margareth weijers]

Beste robert, het is ook natuurlijk behoorlijk 'kort door de bocht' en ik ben een gewone simpele burger. Natuurlijk is het onzin om te stellen dat schietverenigingen 'niet kunnen'. Waar het mij om gaat is de controle van de psyche van de verlofhouder wapens, de psychologische test en eventuele andere maatregelen die bijvoorbeeld die schietpartij van van der Vlist had kunnen voorkomen. Niet geschreven vanuit een emotie. Misschien iets te provocerend waarvoor excuses! groeten Margareth Weijers [VeiligLeefbaar Netwerk]